علی شریعتی

علی شریعتی

نظر شما درباره این نویسنده چیست؟

علی شریعتی

علی شریعتی مَزینانی، مشهور به دکتر علی شریعتی (زادهٔ ۲ آذر ۱۳۱۲ در روستای مزینان، سبزوار – درگذشتهٔ ۲۹ خرداد ۱۳۵۶ در ساوت‌همپتون، انگلیس) نویسنده، جامعه‌شناس و پژوهشگر دینی اهل ایران، از مبارزان و فعالان مذهبی و سیاسی و از نظریه‌پردازان انقلاب اسلامی ایران بود. شریعتی نگرشی نوین به تاریخ و جامعه‌شناسی اسلام عرضه کرد. او بازگشت به تشیع حقیقی و انقلابی را نیرویی برای تحقق عدالت اجتماعی قلمداد می‌کرد. شریعتی، علاوه بر شهرت زیادش برای سهم داشتن در انقلاب ایران، به‌دلیل کارنامهٔ فعالیت‌هایش برای احیای مذهب و سنت در جامعه و بیدارگری دربارهٔ سلطنت وقت نیز شهرت داشته‌است. از زمان انقلاب تاکنون یادبودهای زیادی به یاد او برگزار و اجرا کرده‌اند؛ و از آن زمان نقدها و تجلیل‌های زیادی پیرامون آثار، آراء و تأثیراتی که او بر چند دههٔ معاصر ایران گذاشته وجود دارد.

او در ۴۳ سالگی در انگلستان درگذشت و هم‌اکنون پیکر وی بر خلاف وصیتشدر مکانی نزدیک مقبرهٔ زینب کبری در دمشق سوریه به امانت سپرده شده‌است.

شریعتی آثار عمده‌ای در زمینه اسلام‌شناسی و شیعه‌شناسی دارد. اکثر کتاب‌های شریعتی جمع‌آوری سخنرانی‌های تحریر یافته او در حسینیه ارشاد، دانشگاه‌ها، یا مجموعه‌ای از مقالات و نوشته‌های پراکنده او هستند که توسط مرکز نشر آثار دکتر شریعتی به صورت مجموعه آثار در سی و شش جلد پس از مرگ وی به چاپ رسیده‌است.

علی شریعتی در آذر ۱۳۵۵، شش ماه قبل از مرگش وصیت‌نامه‌ای نوشته و به دست محمدرضا حکیمی سپرده‌است. خانواده شریعتی پس از اطلاع از این نامه، از محمدرضا حکیمی خواستند که او نوشته‌ها و گفته‌های شریعتی را بنا به وصیتش بازبینی کند اما حکیمی چنین نکرد و اصل نامه را نیز به خانواده شریعتی بازگرداند.

سخنرانی‌ها و درس‌هایی که به صورت صوتی موجود است

در تالار حسینیه ارشاد
  • تاریخ ادیان (از درس ۱ تا ۱۴)
  • اسلام‌شناسی (از درس ۱۵ تا آخر)
  • نگاهی به تاریخ فردا ۲۰/۷/۴۸
  • نسل نو مسلمان ۳/۸/۴۷
  • روش شناخت اسلام ۹/۸/۴۷
  • علی (ع) حقیقتی بر گونه اساطیر ۱۵/۱۲/۴۷
  • علی (ع) حقیقتی بر گونه اساطیر ۱۶/۱۲/۴۷
  • امت و امامت در جامعه‌شناسی ۱۱/۱/۴۸
  • امت و امامت در جامعه‌شناسی ۱۲/۱/۴۸
  • امت و امامت در جامعه‌شناسی ۱۳/۱/۴۸
  • امت و امامت در جامعه‌شناسی ۱۴/۱/۴۸
  • متمدن و متجدد ۱۹/۲/۴۸
  • علی تنهاست ۱۱/۹/۴۸ 

     

     

  • علی (ع) و حیات با روش پس از مرگ ۱۲/۹/۴۸
  • علی (ع) و حیات با روش پس از مرگ ۱۳/۹/۴۸
  • علی (ع) و حیات با روش پس از مرگ ۱۴/۹/۴۸
  • علی انسان تمام ۲۰/۹/۴۸
  • میعاد با ابراهیم ۲۸/۱۲/۴۸
  • میعاد با ابراهیم ۲۹/۱۲/۴۸
  • میعاد با ابراهیم ۱/۱/۴۹
  • میعاد با ابراهیم ۲/۱/۴۹
  • نیایش ۱۳/۱/۴۹

     

     

  • تاریخ و ارزش آن در اسلام ۱۵/۵/۴۹
  • مذهب علیه مذهب ۲۲/۵/۴۹
  • مذهب علیه مذهب ۲۳/۵/۴۹
  • روشنفکر و مسئولیت آن در جامعه ۳۰/۵/۴۹
  • روشنفکر و مسئولیت آن در جامعه ۳۱/۵/۴۹
  • فلسفه تاریخ در اسلام (در ادیان ابراهیمی) ۱/۶/۴۹
  • اجرای برنامه در مسجد الجواد (تاریخ در اسلام) ۱۴/۱۲/۴۹
  • فاطمه، فاطمه‌است ۱۵/۴/۵۰
  • انتظار مذهب اعتراض ۸/۸/۵۰ 

     

     

  • تشیع علوی و تشیع صفوی ۹/۸/۵۰
  • مسئولیت شیعه بودن ۱۵/۸/۵۰
  • سال فداکاری در راه مکتب ۱۶/۸/۵۰
  • چه نیازی به علی؟ ۱۷/۸/۵۰
  • آری اینچنین بود ای برادر ۱۸/۸/۵۰
  • علی بنیان‌گذار وحدت ۱۹/۸/۵۰
  • پدر، مادر، ما متهمیم ۲۰/۸/۵۰
  • از کجا آغاز کنیم ۱/۹/۵۰
  • شهادت (تاسوعا) ۶/۱۲/۵۰ 

     

     

  • حسین وارث آدم (عاشورا) ۷/۱۲/۵۰
  • پس از شهادت (مسجد نارمک) ۷/۱۲/۵۰
  • نقش انقلابی یاد و یادآوران در تاریخ تشیع ۲۱/۶/۵۱
  • قرن ما در جستجوی علی (ع) ۳/۶/۵۱
  • زیباترین روح پرستنده ۲۲/۶/۵۱
  • قسمت اول سمینار (ایام فاطمیه) ۲۲/۴/۵۱
  • قسمت دوم سمینار ۲۳/۴/۵۱
  • قسمت سوم سمینار ۲۴/۴/۵۱
  • قسمت چهارم سمینار
  • قسمت پنجم سمینار
  • هجرت و تمدن (۲ قسمت)
  • تشیع سرخ (سخنی در مورد نمایشنامه سربداران)
  • مقدمه‌ای بر نمایشنامه ابوذر
  • پاسخ به سئولات مربوط به درس‌ها
  • یک حزب تمام (۲ شب)
  • پیروان علی و رنجهایشان ۴/۸/۵۱
  • سوره روم پیام امید به روشنفکر مسئول ۵/۸/۵۱ 
  • قاسطین، مارقین، ناکثین ۷/۸/۵۱
  • اسلام در آمریکا (به همراه دکتر پرتوماه)
  • دائرهالمعارف شیعه مقدمه بر کنفرانس آقای حسن‌الامین
  • علی اگر می‌گفت: آری
  • علی، یک روح در چند بعد (سه جلسه)
  • پیروزی در شکست
  • ماشین در اسارت ماشینیسم
  • استحمار
  • قصه حسن و محبوبه
  • قوقولی قوقو

سخنرانی‌ها در دانشگاه‌ها موجود به صورت نوار، کتاب یا پلی‌کپی

سالروزموضوعجایتوضیحات
از کجا آغاز کنیم؟دانشگاه آریامهر
ماشین در اسارت ماشینیسمدانشکده پلی‌تکنیک
جامعه‌شناسی شرکدانشکده ادبیات تهران
انقلاب در ارزش‌هادانشکده ادبیات تهران
ریشه‌های اقتصادی – طبقاتی رنسانسمدرسه عالی بازرگانی
متدلوژی علممدرسه عالی بازرگانی
علم یا استولاستیک جدیددانشکده پزشکی تهران
انسان و تاریخدانشکده فنی تهران
چهار زندان انسانمدرسه عالی علوم تربیتی
اگزیستانسیالیسمدانشکده ملی
علل انحطاط مذاهبدانشگاه ملی
استانداردهای ثابت در تعلیم و تربیتدانشسرای عالی سپاه بهداشت
استحمارمدرسه عالی دختران۲ سخنرانی
انتظار مذهب اعتراضگفتگو با دانشجویان دانشکده نفت آبادان
استخراج و تصفیه منابع فرهنگیدانشکده نفت
جهان‌بینیدانشکده نفت آبادان
مخروط فرهنگ‌شناسیدانشکده نفت آبادان
فرهنگ و ایدئولوژیدانشسرای عالی تهران
ایمان در علمدانشگاه مشهد – تالار رازی
میعاد با ابراهیمدانشگاه مشهد – تالار رازی
هنر در انتظار موعوددانشگاه مشهد – تالار رازی
کتابسخنرانی در انجمن کتاب دانشگاه مشهد
انسان دیروز و انسان امروزدانشگاه مشهد – دانشکده علوم
بازگشت به خویشتندانشگاه جندیشاپور – اهواز

 

 

نیازهای انسان امروزدانشگاه جندیشاپور – اهواز

 

 

انسان بی‌خوددانشکده ادبیات – دانشگاه تهران

 

 

روح جدید علمدانشگاه صنعتی آریامهر
خدا در خانه یک کنیز (فلسفه حج)دانشگاه مشهد
اومانیسم در قصد خلقت آدمدانشکده نفت آبادانانتروپولوژی فلسفی
چهار زندان انساندانشکده نفت آبادان
ایدئولوژیدانشکده نفت آبادان
رسالت روشنفکر برای ساختن جامعهدانشکده نفت
تأمل در خویش

سخنرانی‌ها در سفر مکه همراه کاروان حسینیه ارشاد و سایر مؤسسات

  • پس از شهادت (مسجد جامع نارمک ۷/۱۲/۵۰)
  • اجرای برنامه در مسجد الجواد (۱۴/۱۲/۴۹) تاریخ در اسلام
  • تمدن و تجدد (دبیرستان مهستی مشهد – سرپرست و مسئول هاشم منتجمی)
  • مجموعه سخنرانی‌ها در سفر مکه سال ۴۸ به همراه کاروان ارشاد
  • مجموعه سخنرانی‌ها در سفر مکه سال ۴۹ به همراه کاروان ارشاد
  • مجموعه سخنرانی‌ها در سفر مکه سال ۵۰ به همراه کاروان ارشاد
  • بیعت و وصالت (دموکراسی و رهبری انقلابی) (کانون مهندسین تهران)

درس‌ها در دانشگاه مشهد از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۰

  • تاریخ اسلام (سال ۷-۱۳۴۶ دانشکده ادبیات)
  • درس‌های تاریخ ادیان (سه دور – دانشکده ادبیات)
  • درس تاریخ تمدن (چهار دوره شامل، جهان‌بینی و محیط نگاه زرد کنفرانس خام خاکپور – دیالک تیک)
  • تاریخ قرون جدید (سه سال تدریس‌شده در سه جلد)
  • قرون جدید (یک جلد به وسیلهٔ دانشجویان از نوار پیاده‌شده)
  • «جهان در آستانه بعثت» فصل اول ایران (درس‌های دانشکده ادبیات در فصول مختلف
  • سیانتیسم (علم‌پرستی) و پیدایش طبقه روشنفکر «قرون جدید» از رنسانس تا ۱۹۶۴
  • رنسانس و تاریخ اروپا از پایان قرون وسطی تا ۱۶۶۰ (سال سوم رشته تاریخ ۶-۱۳۴۵
  • درس «فلسفه و معارف اسلامی»
  • جامعه‌شناسی مکتب و آثار آلبرکامو به عنوان شاگرد لوکوس (دانشکده ادبیات)
  • انسان در تمدن جدید (درس‌های تاریخ تمدن – ادبیات)
  • مکتب‌ها و نظرهای گوناگون در باب تاریخ (پلی‌کپی سال ۴۶ درس فلسفه تاریخ – دانشکده ادبیات)
  • دین و سرگذشتش (جلد دوم تاریخ ادیان – ادبیات)
  • پس از پیغمبر (پلی‌کپی – ادبیات – درس اسلام‌شناسی)
  • فلسفه تاریخ (دانشکده ادبیات – رشته تاریخ – دو دوره) 

     

     

  • تاریخ کشورهای مجاور (روسیه – عراق – ترکیه – پاکستان و دانشکده ادبیات – یکسال) توضیح: درس پاکستان کنفرانس آقای منشی‌زاده‌است که به وسیلهٔ دکتر تصحیح شده‌است و کامل و بنام منشی‌زاده چاپ شده.
  • تاریخ عقاید سیاسی و اقتصادی (سال ۴۵/۴۶ – دانشکده ادبیات سال چهارم)
  • تاریخ ایران پس از اسلام (دانشکده ادبیات یکسال)
  • تاریخ علم (دانشکده علوم)
  • پیروزی پس از شکست

کتاب‌ها

درس‌های اسلام‌شناسی شریعتی از مهمترین و جنجال برانگیزترین کتاب‌های شریعتی بود.

در این فهرست کتاب‌ها بر اساس ترتیب مجموعه آثار قرار دارند:

آثار دربارهٔ علی شریعتی

برخی از آثاری که دربارهٔ دکتر شریعتی منتشر شده‌اند:

  • مردی از خاکستان، طاها حجازی، تهران: انتشارات آگاه، ۱۳۶۴.
  • شریعتی در جهان، حمید احمدی، تهران: شرکت سهامی انتشار، ۱۳۶۶.
  • ارزیابی مناسبات فکری آیت‌الله مطهری و دکتر علی شریعتی ، رسول جعفریان، تهران: شرکت انتشارات صیدا، ۱۳۶۸.
  • میعاد با علی، حسن یوسفی اشکوری: نشر تفکر، ۱۳۷۲.
  • نگاهی دوباره به مبانی فلسفه سیاسی شریعتی، بیژن عبدالکریمی: نشر مؤلف، ۱۳۷۰.
  • پیغام زخم، پرویز خرسند، تهران: انتشارات نقطه، ۱۳۷۳.
  • طرحی از یک زندگی، پوران شریعت‌رضوی، تهران: انتشارات چاپخش، ۱۳۷۶.
  • دکتر شریعتی از دیدگاه شخصیت‌ها، جعفر پژوم: نشر اشراقیه، ۱۳۷۶.
  • شریعتی، ایدئولوژی، استراتژی، حسن یوسفی اشکوری، تهران: انتشارات چاپخش، ۱۳۷۷.
  • حکایت‌هایی از زندگی دکتر شریعتی، شعبانعلی لامعی، تهران: انتشارات رامند، ۱۳۷۸.
  • نیندیشیده مانده‌های فلسفی اندیشه معلم شریعتی، احسان شریعتی، تهران: بنیاد فرهنگی دکتر شریعتی، ۱۳۷۹.
  • دیدگاه چهارم و سخنگوی آن دکتر علی شریعتی ، حسن توانائیان‌فرد، تهران: انتشارات چاپخش، ۱۳۷۹.
  • شریعتی، متفکر فردا، هاشم آغاجری، تهران: انتشارات ذکر، ۱۳۷۹.
  • جایگاه علم و روش در اندیشه دکتر شریعتی، محمدعلی ذکریایی، مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، ۱۳۷۹.
  • شریعتی در دانشگاه مشهد، ناصر آملی، مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، ۱۳۷۹.
  • باردیگر شریعتی، سیدقاسم یاحسینی، تهران: انتشارات نگاه امروز، ۱۳۷۹.
  • مسلمانی در جستجوی ناکجاآباد، علی رهنما، ترجمه کیومرث قرقلو، تهران: انتشارات گام نو، ۱۳۸۰.
  • شریعتی و سروش: بررسی مقابله‌ای آراء و نظریات، سیدبهنام عربی زنجانی، تهران: نشر آریابان، ۱۳۸۰.
  • ایدئولوژی: ضرورت یا پرهیز و گریز، رضا علیجانی، تهران: نشر چاپخش، ۱۳۸۰.
  • بازشناسی اندیشه‌های شریعتی (ویژه‌نامه)، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۸۰.
  • تبارشناسی عقلانیت مدرن، محمدامین قانعی‌راد، ویراسته بیژن عبدالکریمی، تهران: انتشارات نقد فرهنگ، ۱۳۸۱.
  • ققنوس عصیان (تألیف گروهی با آثاری از سوسن شریعتی، علی رهنما، یرواند آبراهامیان و…)، تهران: انتشارات قصیده‌سرا، ۱۳۸۱.
  • شریعتی: راه یا بیراهه، رضا علیجانی، تهران: انتشارات قلم، ۱۳۸۱.
  • شریعتی‌شناسی: اصلاح انقلابی، رضا علیجانی، تهران: انتشارات یادآوران، ۱۳۸۱.
  • رند خام، شریعتی‌شناسی: زمانه، زندگی و آرمان‌های شریعتی»، رضا علیجانی، تهران: انتشارات قلم، ۱۳۸۱.
  • شریعتی و بازفهمی دین، محمدیاسین دژاکام، تهران: انتشارات ذکر، ۱۳۸۱.
  • از فراسوی مرزها، حمید احمدی، تهران: انتشارات قصیده سرا، ۱۳۸۳.
  • شریعتی، آزادی، انسان و دموکراسی، امیرعباس سعیدی‌پور، تهران: انتشارات پردیس، ۱۳۸۳.
  • از شریعتی، عبدالکریم سروش، تهران: مؤسسه فرهنگی صراط، ۱۳۸۴.
  • تقلیدگری و مدرنیته از دیدگاه دکتر شریعتی، وحید قربانی، تهران: انتشارات اخوان، ۱۳۸۴.
  • شناس‌نامه یک زندگی: شریعتی به روایت شریعتی، میراحمد باقرزاده ارجمندی، تبریز: مؤسسه تحقیقاتی علوم اسلامی و انسانی دانشگاه تبریز: تاریخ معاصر ۱۴، ۱۳۸۴.
  • شریعتی از نگاه سه نسل: گفتگو با محمدتقی شریعتی، سیدغلامرضا سعیدی، سوسن شریعتی و…، میثم محمدی، تهران:انتشارات قلم نو، ۱۳۸۵.
  • آخرین پرونده: آلبوم عکس‌های علی شریعتی، سوسن شریعتی و مقدمه مونا شریعتی، تهران: مؤسسه بنیاد فرهنگی دکتر علی شریعتی، ۱۳۸۵.
  • کاربرد آیات قرآن در اندیشه دکتر علی شریعتی، امیر رضایی، تهران: انتشارات الهام، ۱۳۸۷.
  • اندیشه در مرز، حاتم قادری، تهران: انتشارات نگاه معاصر، ۱۳۸۷.
  • مکتب شریعتی، سیدعباس موسوی، تهران: انتشارات دانش‌بیگی، ۱۳۸۸.
  • شریعتی و غرب، رضا علیجانی، تهران: انتشارات قلم، ۱۳۸۸.
  • سه شریعتی در آیینه ذهن ما، رضا علیجانی، تهران: انتشارات قلم، ۱۳۸۹.
  • درآمدی بر انسان‌گرایی علی شریعتی، سیدنورالحق کاوش، آلمان: نشر نیما، ۲۰۰۲.
  • دکتر علی شریعتی، روح‌الله حسینیان، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • دکتر علی شریعتی، ناصر نادری، تهران: انتشارات مدرسه.
  • دکتر شریعتی: جستجوگری در مسیر شدن، سید محمد حسینی بهشتی، تهران: انتشارات بقعه.
  • از دموکراسی تا مردم‌سالاری دینی: نگرشی بر اندیشه سیاسی شریعتی و زمانه او، صادق زیباکلام، تهران: انتشارات روزنه.
  • ده مقاله در جامعه‌شناسی دینی و فلسفه تاریخ، با تأملی در زندگی و اندیشه دکتر شریعتی، غلامعباس توسلی: انتشارات قلم، ۱۳۶۴.

و…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *