در کتاب در کوی صوفیان درباره اصل و ریشه تصوف مواجه شده، آرای گوناگونی در کتاب صوفیه و به مناسب ریشه یابی لغوی آن در آثار علماء، علم لغت مطرح گردیده است، که نخستین مشکل جوینده سرچشمه تصوف به شمار رفته او را در کوچه پس کوچه های تحقیق به بحث و بررسی طاقت فرسا وا می دارد. کلمه تصوف نامی است که به مسلک کسانیکه صوفی خوانده می شوند، داده اند.

اشتقاق کلمه صوفی:
در اشتقاق کلمه صوفی سخنان و نظریات و تاویل های صوفیانه و غیرصوفیانۀ بسیاری عنوان گردیده که اقوال مطرح شده را به دو دسته تقسیم می نمائیم:
اول: گروهی که تاسی به ابوریحان بیرونی (متوفی ۴۰۴ هجری) نموده معتقدند.
“اصل این کلمه از سوف soph یونانی به معنی حکمت و دانش می باشد که لفظ فیلسوف مرکب از فیلا fhila و سوفیا sophia به معنی دوستدار حکمت نیز از آن گرفته شده است…”
دوم: این گروه مجموع مطرح کنندگان اقوالی هستند که بیشتر نویسندگان و محققان مبدا تحقیق و نوشتار خویش را بر آن نهاده اند.
۱٫ جمعی آن را از ماده صوف دانسته اند و صوف چنانکه اهل لغت نوشته اند به معنای پشم