توضیحات

یکی از ترفندهای زیبایی آفرین در کلام ، قافیه است. قافیه کلام را خوش آهنگ و دلنشین می سازد. برای درک اهمیت وجود قافیه در سخن کافی است که قافیه شعری را حذف کنیم و ببینیم تا چه حد از زیبایی آن کاسته می گردد…..

وحیدیان کامیار در مورد کتاب می گوید: زمانی مرحوم پرویز ناتل خانلری در اروپا درباره اوزان شعر فارسی گفته بود که تعداد آن‌ها بیش از ۱۰۰ وزن است و تعجب تمامی جمع حاضر را برانگیخت؛ چراکه تعداد کل تمام اوزان شعر در زبان‌های اروپایی هم به ۱۰۰ نمی‌رسد.

اما در این کتاب من ۶۰۰ وزن را در شعر فارسی پیدا و معرفی کرده‌ام. البته توجه داشته باشیم که این تعداد نیز محدود نیست و قابل افزایش است؛ چراکه وزن شعر فارسی زایاست.

هجای آخر در یک وزن می‌تواند کوتاه، بلند یا کشیده باشد و قدما هر یک از آن‌ها را چند وزن حساب می‌کردند؛ اما در پژوهشی که انجام داده‌ام موارد این‌چنینی را یک وزن در نظر گرفته‌ام. علاوه بر ارائه توضیحاتی درباره شعر فارسی و پیشینه آن، اوزان آثار تمامی شاعران پیش از رودکی را بر اساس کتاب «شاعران بی دیوان» تا شاعران معاصر بررسی، و مشخص کرده‌ام که این شاعران در هر بحر چه تعداد شعر و در چه قالب‌هایی سروده‌اند.

برخی از اوزان شعر کاربرد بیشتر و برخی دیگر کاربرد کمتری دارند. به عنوان مثال معروف‌ترین اوزان متعلق به حافظ است؛ او حدود ۴۰ وزن حافظ بیشتر به کار گرفته است.

اما گاهی در یک وزن تنها چند نمونه شعر سروده شده است. سرودن شعر در اوزان شعر فارسی بسیار ساده‌تر از سرودن شعر در اوزان شعر عربی است. این امر به دلیل گستردگی اوزان شعر فارسی است. شاعر وزن را برای سرودن شعر انتخاب نمی‌کند. بلکه شعر با وزن خود در ذهن او شکل می‌یابد. بنابراین دست شاعر در بیان احساس خود در وزن‌های مختلف باز است.

این در حالی است که شعر عربی تنها حدود ۶۰ وزن را در برمی‌گیرد. بنابراین شاعر باید تمام عواطف شعری خود را در این ۶۰ وزن بگنجاند. این محدودیت دشواری‌هایی را در پی دارد.

🔖 book_keywords : دانلود فایل pdf فرهنگ قافیه در زبان فارسی نوشته تقی وحیدیان کامیار