شماره بازیابی: ۸۴۴
شماره مدرک کتابخانه مجلس: IR‭۱۰-۱۹۲۲۸‬
زبان اثر: فارسی
عنوان و نام پدیدآور: بدایع اللغه [نسخه خطی]/ از: علی اکبر متخلص به افسر پسر میرزا عبدالله منشی باشی کردستانی.
کاتب: نصرالله کردستانی.
تاریخ کتابت: ۱۲۸۷ق.
قطع: خشتی. ۱۷*۲۱/۵سم. ۱۴۰گ. ۱۴س.
یادداشتهای کلی: چنان‌که در مقدمه تصریح شده تالیف آن به خواست شاهزاده فرهادمیرزا (معتمدالدوله) در هنگام حکومت وی بر کردستان بوده و بنابر تصریح در ص۱۲ نسخه این کتابخانه در ۱۲۸۶ق. تالیف گردیده.
آغاز، آغازه، انجام، انجامه: آغاز:بسمله حمدا لمن کل لسان الکل فی بیانه… و بعد فاتح این ابواب و نگارنده این فصول…
وضعیت استنساخ نسخه: در حاشیه پاره‌ای از صفحات خطوطی است که مسلما بعضی از آنها خط فرهاد میرزا و بعضی بر حسب احتمال خط مولف است.
یادداشتهای مربوط به مشخصات ظاهری اثر: نوع خط:نستعلیق.
نوع کاغذ:فرنگی.
تزئینات جلد:تیماجی.
نخستین کتابی است که در لغات و اصطلاحات کردی جمع شده و به همین مناسبت آن را بدایع اللغه نامیده است. چون شاهزاده گذشته از جمع لغات کردی اطلاعات دیگری راجع به کردستان از مولف بدایع اللغه خواسته، وی در ابتدای این کتاب به نام مبادی آن مطالب را درج نموده و فهرست آن را چنین آورده است: «و آن را بر پنج مبادی (مبادی پنج گانه اگر گفته بود بهتر بود) و یک مقصد که مشتمل بر بیست و پنج باب است و یک خاتمه مرتب و مزین داشته: مبدء اول: در بیان معرفت نسب اکراد که نسب ایشان به که منتهی می‌شود. مبدء دوم: در بیان معرفت حدود کردستانات که از کجا تا به کجا است. مبدء سوم: در بیان معرفت طوائف اکراد که چند طائفه هستند و هر طایفه را چه مذهبی باشد. مبدء چهارم: در بیان معرفت لام مخفف و لام مفخم و یای معروف و یای مجهول و واو معروف و واو مجهول و واو معدوله. مبدء پنجم: در بیان معرفت حروفاتی (حروف صحیح است) که در زبان کردی و لغات اکراد هیچ واقع نمی‌شود و هر لغتی که بخواهند پیدا نمایند بدون اشکال باشد و در کمال سهولت و آسانی به دست آید و الله اعلم». مولف گذشته از نقل لغات و کنایات و استعارات و اصطلاحات کردی و بیان معانی آنها را هم ذکر و به اشعار فصحا استشهاد کرده و در ح ۵۵۰۰ بیت کتابت این کتاب است.
یادداشتهای مربوط به نمایه ها، چکیده ها و منابع اثر: ماخذ فهرست: مجلد دوم، صفحه ۱۳۹۱-۱۳۹۲٫
یادداشتهای مربوط به خلاصه یا چکیده: این کتاب در لغت کردی است.
محل و شماره بازیابی: ۱۱۳۳۰۸