یکی از سفرنامه‌های مربوط به دوران صفویه، سفرنامه کاتف یکی از بازرگانان روس است که به ایران سفر کرده است. فدت آفاناس یویچ کاتف شرح مشاهدات خود را در ایران در سال‌های ۱۶۲۳ و ۱۶۲۴ میلادی به رشته تحریر درآورده است.

در زمان حکومت دولت صفویه، روسیه از برخورد با ایران پرهیز می کرد زیرا اگر این برخورد صورت می گرفت، امنیت گرجستان به خطر می افتاد و همچنین دشمن مشترک آنان یعنی عثمانی، از تضعیف ایران یا روسیه در جنگ، بهره می برد و بر سیطره خود بر سرزمین های اطراف می افزود.

علاوه بر اینها ، ایران، بازار خوبی برای کالاهای روسیه بود و نزاع با ایران، سبب تحریم کالاهای روسی و ضرر و زیان مالی و تجاری آنها می شد. در این میان کاتف در سال ۱۶۲۳ به عنوان تاجری که اجناس تزاری را داد و ستد می کند، با کالای دولتی روسیه از طریق استرخان راهی ایران شد. او در واقع بازرگانی بود که از طرف دولت روسیه برای بازرگانی رهسپار ایران شده و به ماموریتی تجاری فرستاده شد. مسیر حرکت او ، از مسکو آغاز شد و از قفقاز گذشت تا به اصفهان رسید.

کاتف در طول مسیر خود ، آنچه از خطرهای راه، شیوه زندگی، خصوصیات اخلاقی، تجارت و صنعت مردم سر راه خود دیده را به قلم آورده و در پایان نیز از زندگی پرجنب وجوش مردم پایتخت (اصفهان) سخن گفته است