توضیحات

کتاب صوتی شلوارهای وصله‌دار، مجموعه داستانی‌ست به قلم رسول پرویزی که نخستین بار در سال ۱۳۳۶ به چاپ رسید. این اثر متشکل از بیست حکایت کوتاه و شنیدنی‌ در مورد مردم جنوب کشور است. طنز گیرا، زبان خالی از تکلف و نگاه انتقادی، از مهم‌ترین شاخصه‌های قصه‌های این مجموعه است.

پیش از انقلاب، جریان غالب در ادبیات فارسی رئالیسم انتقادی‌ای بود که نویسندگانی نظیر احمد محمود، علی‌اشرف درویشیان، صادق چوبک و بسیاری چهره‌های دیگر، از نمایندگان شاخص آن به شمار می‌رفتند. ویژگی مشترک آثار این دسته از نویسندگان، تمرکز بر نابه‌سامانی‌های اجتماعی و دقت در تلخی‌های زندگی (خصوصا برای قشر محروم حاشیه‌نشین و یا روستایی) بود. برخی از مهم‌ترین کتاب‌های (آثاری چون همسایه‌ها، شوهر آهو خانم، تنگسیر، عزاداران بیل، آبشوران و …) ادبیات داستانی معاصر ما، محصول همین بینش و برآمده از دل همین مکتب هستند.

آثار رسول پرویزی نیز در همین دسته قرار می‌گیرد؛ با این تمایز مهم که در کارهای وی، عنصر طنز حضوری بسیار پررنگ و شگفت‌انگیز دارد. قصه‌های کتاب صوتی شلوارهای وصله‌دار، مثال خوبی برای توضیح این مطلبند.

این کتاب در دهه‌ی سی، و در دوران استیلای یأس و رخوت بر فضای روشنفکری ایران منتشر شد؛ در روزگاری که از قلم نویسندگان و شاعران ایرانی جز شرح مصیبت و اندوه چیزی تراوش نمی‌کرد. در چنین شرایطی، رسول پرویزی در کتاب شلوارهای وصله‌دار، قصه‌هایی نوشت بس شیرین و شادی‌بخش و طناز!

اگرچه خود او اعتراف کرده که انگیزه‌ی اصلی‌ای که او را به سوی نوشتن این داستان‌ها سوق داده، مشاهدات غم‌انگیز کودکی و جوانی‌اش از وضع دشوار اقشار محروم جامعه بوده، با این حال لحن و حال‌وهوای روایت‌های او به هیچ عنوان به تلخیِ موضوعاتی که برگزیده نیست؛ به عبارتی، او کوشیده تا با گزارش طنزآمیزِ دشواری‌ها، در عین فراهم آوردن تجربه‌ای سرگرم‌کننده و جذاب برای مخاطب، نظر او را به سوی برخی معضل‌های اجتماعی نیز جلب کند.

بیست قصه‌ی کتاب صوتی شلوارهای وصله‌دار از زبان راوی‌ای بازگو می‌شوند که خودش کانون اصلی وقایع کتاب است. خانواده، کودکی و رفاقت، سه رکن اساسیِ ماجراهای این اثرند.