تاریخ ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان، تألیف تئودرنولدکه، ترجمه‌اى آلمانى است، از آن بخش کتاب عظیم تاریخ الرسل و الملوک(معروف به تاریخ طبرى) که به تاریخ ساسانیان ارتباط پیدا کرده و توسط عباس زریاب به فارسی ترجمه شده است و دربردارنده تاریخ ایران از ابتداى پادشاهى اردشیر پسر بابک تا انتهاى پادشاهى یزدگرد سوم مى‌باشد.

تئودر نولدکه، خاورشناس نامدار آلمانى، در سعى عظیم و مشکورى که دخویه، شرق‌شناس مشهور هلندى و گروهى از علماى صاحب‌رأى غرب، براى برگردان کامل کتاب طبرى به آلمانى داشته‌اند، متعهد این بخش آن شده و چنان که خود اظهار مى‌دارد به زودى معلوم مى‌شود که انجام این کار برخلاف مصلحت است. زیرا با این قسمت از تاریخ ساسانیان، قطعات دیگرى که از سایر منابع گرفته شده، درهم آمیخته است؛ مانند:۱- داستان یولیانوس که از منابع سریانى گرفته شده، ۲- جنگ ذوقار با حوادث قبلى آن، اگر چه از طریق عرب‌ها و به عربى خالص روایت شده، براى تاریخ ایران مهم‌تر از آن است که نادیده گرفته شود.۳- تاریخ پادشاهان حیره که در جاهاى دیگر به ندرت ذکر شده و نمى‌شد، آن را کنار گذاشت. ۴- همچنین فتح یمن به دست ایرانیان، که داستان جداگانه‌اى از درگیرى ایرانیان با رومیان است، به تاریخ ساسانیان مربوط است. ۵- مقدمه فتح یمن به دست ایرانیان؛ یعنى استیلاى حبشیان بر یمن، نیز براى تاریخ روابط ایران و روم بسیار مهم است و خود نیز فى‌نفسه اهمیت کمترى ندارد.

از این جاست که مؤلف احساس مسؤلیت تازه‌اى کرده و علاوه بر تألیف کتاب، براى توضیح مطالب متن، به تنظیم تعلیقات و تدوین حواشى لازم پرداخته است.