یک گونه از اسناد و مدارک که در پژوهش و بررسی مباحث تاریخی مرتبت مهمی دارد متن معاهدات و قراردادها و مقاوله نامه ها و عهدنامه هایی است که میان کشورها امضا شده است و متاسفانه در قرون گذشته چندان توجهی به ضبط و ثبت و نگهبانی دقیق آنها نمی شده و یا آنکه بواسطه موقوف الاجرا شدن و بی مورد ماندن و مناسبات دیگر، حتی نصوص و اصول آنها هم از میان رفته است و احیانا در گوشه مجموعه ای محفوظ مانده و از این راه است که تحریرهایی از قراردادها و دیگر اسناد از این دست بر جای مانده و ماخذ در تحقیقات تاریخی خواهند بود. در دوره قاجاری که عقد معاهدات سیاسی و تجاری و …

با دول دیگر گسترش گرفت گردآوری اسناد در مجموعه های خاص اهمیتی یافت و نسخه های خطی این گونه مصادر و منابع به پراکندگی در دست ماند و اغلب آنها که منشیان و افراد علاقه مند به تاریخ آنها را رونویسی کرده اند، طبعا از روی سوادهایی بوده است که اینجا و آنجا به دست می آمده است.