از آغاز سال ۱۳۷۹ که اجرای طرح ملی گفتگوی جوانان در دستور کار سازمان ملی جوانان قرار گرفت، تدوین یک پرسشنامه‌ی پژوهشی به منظور شناخت وضعیت و نگرش جوانان کشور در کنار این طرح صورت پذیرفت. تهیه طرح پژوهشی و ساختن ابزار این پژوهش تا اوائل نیمه دوم آن سال به طول انجامید و نهایتا «پرسشنامه طرح ملی مشاوره و گفتگوی جوانان در ۳۸۳ سوال گزینه-پاسخ، ۴۱ سوال باز-پاسخ، و ۲۷ سوال مربوط به مشخصات پاسخگو تدوین شد و برای سنجش وضعیت و نگرش جوانان ایران در بیست و سه موضوع زیر به اجرا درآمد:

• ویژگی‌های فردی جوانان
• جوان و خانواده
• جوان و دانشگاه (خاص دیپلمه‌های داوطلب ورود به دانشگاه)
• جوان و دانشگاه (خاص دانشجویان)
• جوان و دوستان
• جوان و خدمت وظیفه (ویژه پسران)
• جوان، سلامتی و بهداشت
• جوان، مشارکت سیاسی و نهادهای سیاسی
• جوان و رسانه‌های جمعی (صداوسیما)
• جوان و موضع نسبت به جهان غرب و فرهنگ غرب
• جوان و نهادهای مذهبی و انقلابی
• جوان و هویت ملی
• جوان و مدرسه (خاص دانش‌آموزان دوره متوسطه)
• جوان و اشتغال (ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان)
• جوان و اشتغال (ویژه جوانان شاغل)
• جوان و اشتغال (ویژه جوانان جویای کار)
• جوان و ازدواج
• جوان و اوقات فراغت
• جوان و مشارکت اجتماعی
• جوان و رسانه‌ی جمعی (مطبوعات)
• جوان و نهادهای حکومتی
• جوان و اعتقادات دینی
• جوان و ارزش‌ها

این پرسشنامه در سطح ملی به اجرا درآمد. نمونه‌گیری آماری از جوانان مراکز استان‌های کشور به عمل آمد و با تقسیم پرسشنامه به دو بخش (به منظور ممانعت از تاثیر عامل خستگی در پاسخ‌ها) دو گروه از جوانان نمونه‌گیری شده (که یکی شامل ۱۷۱۷۲ نفر و دیگری ۱۷۳۴۹ نفر، جمعا شامل ۳۴۵۲۱ نفر، می‌شدند) در پایان سال ۱۳۷۹ به پرسشنامه پاسخ دادند.

گزارش پژوهشی حاضر، توصیف و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از همین نمونه‌ی تصادفی ۳۴۵۲۱ نفری از جوانان شهرهای ۲۸ مرکز استان در کشور است و نتایج آن را می‌توان با اطمینان به جوانان ۱۴ تا ۳۰ سال شهری ایران در سال ۱۳۷۹ تعمیم داد.