در منظومه مهره سرخ کسرایی با وفاداری به آرمان از مطلق گرایی رها می شود و در عین حال با این تلقی از آرمان نیز مرزبندی می کند که آرمانی بودن را عین مطلق پرستی می داند. درون مایه انتقادی این منظومه نسبت به نگرش گذشته به آرمان ، از متن زندگی انسان مشخص و از گرماگرم عرصه کار و پیکار سرچشمه می گیرد. پشتوانه پیام او در مهره سرخ آرزوها و امیدهای برباد رفته ، جان های سوخته ، خون های ریخته ، و فداکاری ها و قهرمانی های در نیمه راه مانده است. تکیه گاه کسرایی در این منظومه هم تجربه تراژیک چند نسل معاصر وی و هم تجربه شخصی خود اوست.

“مهره سرخ “اثر “سیاوش کسرایی “منظومه‌ای است حماسی در بردارنده آرمان‌های سیاسی و اجتماعی شاعر .این منظومه روایت دیگری است از رویارویی سهراب فرزند در برابر رستم پدر .سیاوش کسرایی مهره سرخ را در سال ۱۳۷۰و دور از وطن سروده است .وی درباره این منظومه خاطر نشان می‌کند…” :اما سهراب نوخاسته خیرخواهی است خطر کرده و خطا رفته با خنجری در پهلو که دادخواهانه نگران سرانجام داوری بر کار خویشتن است و اگر شباهنگام به تبسمی چشم فرو می‌بندد، سحرگاهان به تشویشی دیده می‌گشاید…در مهره سرخ سخن از خطاهای خطیر نیک خواهانی است که شیفتگی را به جای شناخت در کار می‌گیرند و شتاب‌زده و با دانشی اندک تا مرزهای تباهی می‌رانند .”…این منظومه با این عبارات خاتمه می‌یابد :در چشم نیمروز/ بر دشت می‌رود/ اسبی خمیده گردن و دم،/ لخت،/ بی لگام /.چون مهره‌ای نشسته به بازوی آسمان،/ خورشید سرخ فام …