بررسی و تبیین نقش آذربایجان در پیدایش جامعه مدنی در کشور ایران مقوله‌ای است که مولف طی شش فصل به آن اهتمام ورزیده است :

((آذربایجان پیشقراول تاریخی جامعه مدنی))، ((آذربایجان مهر قانونخواهی و دمکراسی))، ((آذربایجان پیشگام تشکیل شوراهای مردمی))، ((نظمیه تبریز نخستین پلیس مردمی))، ((بلدیه تبریز، نخستین شهرداری ایران)) و ((تبریز مبتکر روزنامه‌نگاری ملی)) .

مباحث کتاب با تصاویری چند همراه است، همچنین در صفحات پایانی فهرست منابع گردآمده است .