توضیحات
تاریخ و عقاید اسماعیلیه
تاریخ و عقاید اسماعیلیه از آثار متخصص مشهور فرقه اسماعیلیه دکتر فرهاد دفترى (متولد تهران و گفته شده: بروکسل- ۱۳۱۷ش) است که به لاتین نگارش شده و دکتر فریدون بدرهاى (متولد کرمانشاه ۱۳۱۵ش) به فارسی ترجمه کرده است. در این اثر، تاریخ و اندیشههاى فرقه اسماعیلیه به صورت تفصیلى از آغاز تا امروز مورد بحث و بررسى علمى قرار گرفته است. مترجم که آثار فراوانى را در کارنامه خود دارد ترجمهاى سلیس و روان از این اثر به دست داده است.
این کتاب از سه مقدمه (مترجم، نویسنده و ویلفرد مادلونگ) و هفت فصل به ترتیب ذیل تشکیل شده است: ۱٫ پیشرفت غربیان در مطالعات اسماعیلى، ۲٫ منشأ و تحوّلات اولیه مذهب تشیع، ۳٫ اسماعیلیه نخستین، ۴٫ اسماعیلیه فاطمى، ۵٫ اسماعیلیه مستعلوى، ۶٫ اسماعیلیه نزارى در دوره الموت، ۷٫ اسماعیلیه نزارى بعد از دوره الموت.
درباره روش و محتواى این اثر چند نکته گفتنى است:
- مترجم در مقدمه با بیان مطالبى بر این نکته تأکید کرده که نویسنده ترجمه فارسی را ملاحظه کرده و در مواردى نسبت به متن انگلیسى حذف و تغییراتى متناسب با آشنایى ایرانیان بهویژه شیعیان انجام داده است.[۱]
- نویسنده که ایرانى تبار است در مقدمه جامعى که به زبان فارسی براى ترجمه حاضر نوشته- بر چند نکته تأکید کرده است: ۱- اسماعیلیّه یکى از فرق مهم شیعه است که پس از اثنىعشریه بیشترین تعداد پیروان را در میان شیعیان جهان دارد. ۲- اسماعیلیان، که در طول تاریخ دوازده قرنى خود به شاخههاى متعدد منقسم شده و اغلب به صورت مخفیانه و جماعتهاى پراکنده با زبانها و نژادهاى متفاوت خود در پهناى دنیاى اسلام مىزیستهاند، اکنون در بیش از بیستوپنج کشور در آسیا و آفریقا و اروپا و آمریکاى شمالى پراکنده هستند. ۳- اسماعیلیان تاریخ بسیار پرحادثهاى داشتهاند. آنها دو بار در قرون وسطا، طى دورههاى خلافت فاطمیان و دولت نزاریان، موفق به تأسیس حکومتهاى مستقل خود شدند و از قدرت سیاسى قابل توجهى بهرهمند گشتند. ۴- از آغاز ظهور خود در اواسط قرن دوم هجرى/ هشتم میلادى، اسماعیلیان در زمینههاى اصول عقاید مذهبى و تفکر فلسفى نیز فعالیتهای چشمگیرى داشتهاند؛ بهطورى که بسیارى از داعیان و علماى آنها در زمره دانشمندترین متفکران اسلامى قرار داشتهاند. ۵- این کتاب مرورى است بر تاریخ و عقاید اسماعیلیّه از ظهور این فرقه و دوره اسماعیلیان نخستین تا عضر حاضر. ۶- اسماعیلیان که از اختلاف بر سر جانشینى امام جعفر صادق(ع) در ۱۴۸هجرى از دیگر شیعیان امامى در کوفه جدا گشتند، در مدتى نسبتاً کوتاه نهضت انقلابى مهمى را بنیان نهادند که هدف اصلى سیاسى- مذهبى آن براندازى حکومت عباسیان غاصب بود که مانند امویان همچنان خاندان على ابن ابىطالب(ع) را از رهبرى جامعه مسلمانان محروم نگهداشته بودند و شیعیان و امامان آنها را مورد ظلم و ستم قرار مىدادند. ۷- دعوت اسماعیلیّه، که در آغاز گسترش عدل را تحت حکومت قریب الوقوع امامى از اعقاب اسماعیل، فرزند ارشد امام صادق(ع)، نوید مىداد و مسلمانان را به حمایت از آن امام فرا مىخواند، به سرعت پیروان زیادى، در ایران و عراق و شام و یمن و عربستان شرقى (بحرین) و شمال آفریقا به دست آورد و بالاخره توفیق یافت که در ۲۹۷ق خلافت فاطمیان را به رهبرى امام اسماعیلى در افریقیه، پایهگذارى کند. ۸- دوره فاطمى در واقع «عصر طلایى» تفکر و ادبیات اسماعیلى بود که طى آن داعیان و متکلمان اسماعیلى کتب و رسائل زیادى در علوم مختلف اسلامى تألیف کردند؛ جنبههاى بارز تفکر باطنى اسماعیلیّه در مباحث گوناگون، از جمله جهانشناسى و تعبیر ادوارى تاریخ و تأویل، در این آثار به تفصیل تجلى یافته است. در زمینههاى سیاسى و اقتصادى نیز فاطمیان تا مدتى رقباى عمده خلفاى عباسى محسوب مىشدند، ولى به علل مختلف، بهخصوص خصومت علنى قرمطیان بحرین که قبلاً از نهضت اسماعیلیّه جدا شده بودند، هرگز نتوانستند اقتدار سیاسى خود را رسماً به سرزمینهاى واقع در شرق شام گسترش دهند؛ اگر چه در آن مناطق دوردست نیز همواره گروهببهاى کثیرى به مذهب اسماعیلى مىگرویدند. ۹- نهضت اسماعیلیّه در ۴۸۷ق با مهمترین بحران داخلى خود مواجه گشت که بار دیگر مربوط به اختلاف در مسئله جانشینى امام بود؛ در آن سال، اسماعیلیان به دو شاخه مستعلویّه و نزاریّه منقسم شدند. خصومت بین این دو جناح اصلى اسماعیلیّه که مدتها ادامه داشت به تضعیف موقعیت کلى نهضت اسماعیلیّه در برابر دنیاى اهل سنت انجامید. ۱۰- اسماعیلیان مستعلوى، که ابتدا از حمایت رسمى دولت فاطمى برخوردار بودند و وارث سازمان و تشکیلات مرکزى دعوت اسماعیلیان فاطمى در قاهره شدند، بعداً گرفتار انشعابات اصلى و فرعى خود گردیدند. در هرصورت، پس از انقراض سلسله فاطمى در ۵۶۷ق مستعلویان هرگز نتوانستند قدرت سیاسى مستقلى کسب کنند.[۲]
- نویسنده تأکید کرده است که: پیشرفت جدید مطالعات اسماعیلى، شاید بیش از هریک از زمینههاى قابل قیاس دیگر مطالعات اسلامى، مدیون کوششهاى گروه کوچکى از دانشمندان بوده است. پیشگامان غربى در این زمینه عبارتند از: رودولف اشتروتمان (۱۸۷۷- ۱۹۶۰م)، لوئى ماسینیون (۱۸۸۳- ۱۹۶۲م)، ماریوس کانارد (۱۸۸۸- ۱۹۸۲م)، پاول کراوس (۱۹۰۴- ۱۹۴۴م)، هانرى کربن (۱۹۰۳- ۱۹۷۸م)… از جمله مشهورترین پیشگامان شرقى باید از مرحوم زاهد على (۱۸۸۸- ۱۹۵۸م)، حسین بن فیض اللّه الهمدانى (۱۹۰۱- ۱۹۶۲م)، آصف على اصغر فیضى (۱۸۹۹- ۱۹۸۱م)، محمد کامل حسین (۱۹۰۱- ۱۹۶۱م)، و اخیراً عارف تامر، مصطفى غالب (۱۹۲۳- ۱۹۸۱م)، و عباس همدانى نام برد. اینان، بجز کامل حسین، همه خود اسماعیلى بودهاند. سرانجام، باید از ولادیمیر آلکسیویچ ایوانوف (۱۸۸۶- ۱۹۷۰م) یاد کرد که به صورت و. ایوانوف شناختهتر است. ایوانوف، به تنهایى، از مقولهاى خاص است، و این نه تنها به خاطر آن است که پیشگامترین همه در مطالعات اسماعیلى است، بلکه به خاطر آن نیز هست که وى همچنین تنها محقق غربى در این زمینه است که سرتاسر زندگى علمى خود را در شرق گذرانده است.[۳]
وضعیت کتاب
از امتیازات کتاب حاضر این است که نویسنده در مواردى از نقشه جغرافیایى نیز استفاده کرده است.[۴]همچنین نسبنامه و شجره امامان و داعیان اسماعیلى را به صورت نمودار آورده است.[۵]دیگر اینکه فهرستى از اصطلاحات مرتبط با اسماعیلیان با توضیحات مختصر ارائه شده است.[۶]همچنین در بخشهایى از کتاب تصاویرى از اماکن و شخصیتهاى اسماعیلى آمده است.
فهرست مطالب و تصاویر در ابتداى کتاب آمده است. در انتهاى اثر نیز فهرست اصطلاحات، یادداشتها، کتابنامه کتب فارسی و عربى، و نمایه الفاظ و اصطلاحات ذکر شده است. در بخش یادداشتهاى کتاب چاپها و ترجمههاى مختلف منابع معرفى شده است.
🔖 book_keywords : دانلود فایل pdf تاریخ و عقاید اسماعیلیه نوشته فرهاد دفتری
ترجمه فریدون بدرهای
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.