کتاب حاضر مجموعه‌ایست مشتمل بر تعدادی مقاله فلسفی از متفکر شهید مطهری که پس از شهادت ایشان به این صورت منتشر می‌شود.

در زمان حیات استاد کتابی با همین نام منتشر شد که شامل چهار مقاله اول می‌شد و از سوی ناشر درخواست گردید که مقالات دیگری افزوده شود و استاد قصد افزودن مقاله اصل تضاد در فلسفه اسلامی را داشتند که به شهادت رسیدند و پس از شهادت ایشان این کار انجام شد، ولی نظر به اینکه مقالات فلسفی دیگری نیز از استاد باقی مانده است بهتر آن دیده شد که همه آنها در یک مجلد منتشر شود با توجه به اینکه استاد بر آن کتاب مقدمه‌ای نزده بودند تا با اضافه شدن مقالات دیگر شکل تثبیت شده آن تغییر کند.

غیر از مقالات اصالت روح، قرآن و مساله‌ای از حیات، توحید و تکامل و پرسش‌های فلسفی ابوریحان از بوعلی بقیه مقالات پس از شهادت استاد منتشر شده و از مقالات اخیر مقاله اصل تضاد در فلسفه اسلامی ترکیبی است از چند سخنرانی و یک مقاله استاد در این زمینه که البته به رویت ایشان رسیده و اصلاحات و اضافاتی بر آن معمول داشته بودند و پس از شهادت استاد با یک بازبینی که توسط برخی از شاگردان ایشان انجام شد به چاپ رسید.