«آینه و آواز» نوشتهٔ محمدرضا درویشی کتابی پژوهشی دربارهٔ موسیقی نواحی ایران است که در آن نویسنده با نگاهی انسان‌شناسانه و تاریخی، به رابطهٔ موسیقی با زندگی روزمره، آیین‌ها، زبان و حافظهٔ جمعی مردم می‌پردازد.

درویشی در این اثر، تجربه‌های میدانی خود را در سفر به مناطق مختلف ایران با تحلیل‌هایی دربارهٔ ریشه‌ها، کارکردها و تحول موسیقی محلی درمی‌آمیزد و نشان می‌دهد که چگونه آواز و نغمه‌ها همچون آینه‌ای فرهنگ، رنج‌ها، شادی‌ها و جهان‌بینی اقوام را بازتاب می‌دهند.

این کتاب هم گزارشی از یک پژوهش گسترده است و هم تلاشی برای ثبت و پاسداشت میراث صوتی اقوام ایرانی.