«ذکر مناقب‌ حقوق‌ بشر در جهان‌ سوم‌» که‌ به‌ خاطره‌ «شهدای‌ گمنام‌ آزادی‌ ایران‌» اهداء گردید و کل شهدا از مشروطه‌ به‌ این‌ سو را دربرمی‌گرفت‌، حاوی سلسله مقاله هائی است که از آذر ۱۳۵۶ به بعد در چند شماره مجله (نگین) بتدریج انتشار یافت.همان‌ زمان‌ مجله‌ «خواندنیها» با اجازه نویسنده به نقل آنها پرداخت و سپس در مهر ۱۳۵۷ بصورت کتاب درآمد.

« … بشر امروز که‌ نسبت‌ به‌ سرنوشت‌ خود آگاهی‌ و بیداری‌ به‌ هم‌ زده‌ است‌، نمی‌تواند مدت‌ درازی‌ با اندیشه‌های‌ پراکنده‌، امیدهای‌ واهی‌ و «شبه‌ دموکراسی‌» زندگی‌ کند. نگران‌ آینده‌ خود است‌ و میل‌ دارد که‌ در مسیر اطمینان‌بخشی‌ بیفتد. این‌ مسیر هرچه‌ باشد باید از طریق‌ رأی‌ آزاد مردم‌ تعیین‌ گردد؛ یعنی‌ این‌ احساس‌ به‌ آنان‌ بدهد که‌ در تعیین‌ مشی‌ و امر اداره‌ کشور مشارکت‌ آنها منظور شده‌ است‌.»

از مقدمه کتاب:
این کتاب نخست به صورت یک سلسله مقاله از آذر ۱۳۵۶ در مجله «نگین» شروع به انتشار کرد و با آنکه اکنون ده ماهی از آن زمان می گذرد، دنباله آن هنوز ادامه دارد.
اصطلاح جهان سوم که در عنوان به کار برده ام، بسیار مبهم است. وقتی می گوییم جهان سوم چه مفهومی به ذهن متبادر می شود؟ کشورهایی را به نظر میآوریم که از آمریکای لاتین تا افریقا و آسیای خاوری گسترده اند و تفاوتهای بسیار از لحاظ ثروت، فرهنگ، نظام سیاسی و اقتصادی و آیین در میان آنهاست.
اما آنچه مهم است آن نیست که کدام کشورها در اینجا مورد نظر بوده اند، بلکه آن است که بر روی این کره خاک سرزمینهایی هستند که آنچه در این کتاب آمده است بتواند با علایم آنها تطبیق کند. برای آنکه به تصور بهتری از موضوع دست یابیم ناگزیر بودیم که نه به نشانه های پراکنده، بلکه به فرد اجلا توجه نماییم.
نکنه دیگر آنکه در بحث راجع به «حقوق بشر» از رسم متعارف درگذشتم. می دانیم که عادتاً چون حرف درباره «حقوق بشر» به میان می آمده است بیشتر به شرح تاریخچه و تفسیر منشورها و اعلامیه های جهانی می پرداخته اند، من این روش را کنار نهادم و ترجیح دادم که نحوه برخورد با آن و کوشش در مسخ آن را تا حد ممکن به توضیح بگذارم. از این سی ساله ای که گذشت یعنی از آغاز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر تا امروز چه در دست داریم؟ درسهای بسیار در مقابل، چه از دست داده ایم؟ چیزهایی که دیگر به آسانی بازنمی گردند…