در این مجموعه به سابقه تشیع و اسلام‌پذیری هر شهر، راویان برخاسته از منطقه و پیوند تاریخی شهر با عترت پیامبر (ص) سخنان پیشوایان معصوم درباره شهرها، فقها، محدثان، مفسران و حافظان و خطباء و شاعران متعهد هر منطقه، مطرح می‌گردد. از امامزادگان و بزرگان مدفون در شهر سخن به میان می‌آید. مبارزات مردم شهرها با کفار و اشرار ترسیم می‌شود. مساجد، مدارس، دانشگاهها و مراکز فرهنگی مهم شهر در پیش دید نسل جوان قرار می‌گیرد.

آداب و سنن خوب و اسلامی مردم در ماه رمضان و محرم و عید فطر و قربان و غدیر و جمعه یادآوری می‌شود. روحیات و اخلاق اقتصادی، نظامی، سیاسی، فرهنگی و تاریخی شهرها مطرح می‌گردد. و در یک سخن، کوشش بر این است که خدمات متقابل اسلام و هریک از شهرهای مهم وطن اسلامی مورد بررسی قرار گیرد.

در این نوشتار کوشش شده است به دیاری قدم گذاشته شود که قرن های دوم و سوم اسلامی میزبان خورشید بود و مرکز خلافت بزرگترین امپراطوری شرق اسلامی، دیاری که ستارگان پرفروغ دین و دانش در آن سامان می‌زیسته‌اند و به عنوان “ام القرای” خراسان از آن یاد می‌شده است. عظمت کهن این بخش از دیار ابرار، در دوازده فصل ورق زده می‌شود و با پیشینه تاریخی، حیات علمی و رجال نامی آن خطه مظلوم آشنا می‌شوید.