“کورش نامه “نوشته “گزنفون “مورخ و سردار معروف یونانی، کتابی است در شرح زندگی و کشورگشایی‌های کورش، موسس سلسله هخامنشی .مولف سرگذشت کورش را از زمان تولد تا درگذشت، آمیخته با پند و افسانه، بیان می‌کند، اما در عین حال اطلاعاتی درباره آداب و رسوم ایرانی، تربیت جوانان، آیین جنگاوری، وضع اجتماعی و تشکیلات سلطنتی هخامنشیان، اداره امور سپاه، ایجاد امپراتوری، استقرار نظم و اداره امور کشور به دست می‌دهد” .گزنفون “کورش نامه را زمانی نوشت که آتن در اوان جمهوری گرفتار هرج و مرج و جنگ‌های داخلی و تعصبات و عوام فریبی بود .او روش و منش کورش را الگویی برای استقرار نظم و ثبات در آتن نشان می‌دهد .مطالب کتاب در هشت بخش “کتاب ” سازمان یافته و هر بخش از چند فصل تشکیل شده است .موضوع و محتوای تعدادی از فصل‌ها بدین قرار است : تولد کورش، خصوصیات جهانی و خصایل معنوی و تربیت و آداب ایرانی او، دوران کودکی کورش، اولین سفر جنگی کورش، ملاقات کورش و سیاکزار، تعلیمات کورش به سربازان خود، دست‌گیر شدن شاه ارمنستان، تسلیم شدن کلدانیان، شکست آسوری‌ها، تشکیل صنف سواره نظام، تقسیم غنایم، عزیمت سپاهیان به بابل، مهارت کورش در لشکرکشی، ساختن ارابه، آرایش جنگی، شکست کرزوس، مقاومت و شکست مصریان، تصرف سارد، ملاقات با کرزوس، و گذشت کورش نسبت به وی، محاصره و تسخیر نینوا، تشکیل قراولان خاصه، گفتار کورش، تشکیلات کاخ سلطنتی، کردار و رفتار کورش، اعزام استانداران و بازرسان به ایالات، ارتباط میان ایالات، گفتار کورش در بستر مرگ، مرگ کورش، و وضع پارسیان پس از کورش .