بدین گونه است که می‌توان گفت دو تلقی نوین و مترقی از این دو مفهوم، یعنی ملیت و مذهب به همان گونه که مذهب خود را از حصارهای بسته تعبدهای موروثی که غالباً انسان و طبیعت، یعنی واقعیت را نفی می‌کنند و در برابر علم و عقل می‌ایستند رها می‌کند تا زادگاه خویش را در فطرت زلال انسانی بجوید و زیر بنای توجیه‌کننده ارزش‌ها در اخلاق گردد و جهان‌بینی یی ماورا علمی (نه ضد علمی) را به انسان عرضه کند. مفهوم ملیت نیز از بند عصبیت‌های قومی می‌رهد و با تکیه بر فرهنگ به جای نژاد، از تنگنای یک مادیت فیزیولوژیک بیرون می‌آید و صورت یک معنویت انسانی می‌گیرد و جوهر یک اصالت فرهنگی می‌شود.در بخش بازگشت به خویشتن کتاب نویسنده می‌گوید:

ازین معنی است که دعوت به بازگشت به خویش بازگشت از اصالت انسان یا اومانیسم به بومی‌گری قومی و خودپرستی تنگ‌نظرانه و متعصبانه نژادی نیست، بلکه صعود از خود بیگانگی فرهنگی و بی معنایی وجودی و بی‌شخصیتی تاریخی است به مرحله متعالی خودزایی و خودآگاهی انسانی و در نهایت، تحقق راستین اصالت انسان، سرمنزلی که نه با اسارت ملت‌ها که کار امپریالیسم و استعمار است، و نه با محو ملیت‌ها که دست آورد انترناسیونالیسم مذهبی و طبقاتی است، بلکه با شرکت فعال ملت‌های آزاد و خودآگاه و اصیل بر اساس تساوی و تعارف می‌توان بدان رسید.

کتاب بازشناسی هویت ایرانی – اسلامی جلد ۲۷ از مجموعه آثار مرحوم دکتر علی شریعتی را در برمی‌گیرد.

دیگر آثار علی شریعتی

🔖 book_keywords : دانلود فایل pdf بازشناسی هویت ایرانی اسلامی نوشته علی شریعتی