این کتاب نقدی است بر سخنرانی احمد شاملو تحت عنوان «ایران در سده‌ بیستم» که در بهار ۱۹۹۰ در کنفرانس دانشگاه برکلی ایراد شده است.

نویسنده در این کتاب و در فصل‌هایی که به بررسی و نقد سخنان شاملو پرداخته، کوشش بارآوری کرده و توانسته است با تکیه بر منابع تاریخی و پژوهشی و به‌کارگیری روش تحقیق، همراه با لحنی جدی و با مراعات طرف مقابل، نمونه‌ای پذیرفتنی از نوشته‌هایی این چنین ارائه دهد. این کتاب که در شش فصل نوشته شده، دربرگیرنده‌ دو بخش است:

فصل‌های اول تا پنجم بخش اول کتاب، به نقد و بررسی و پاسخگویی به سخنان شاملو درباره‌ اسطوره، تاریخ، اسطوره ضحاک و فردوسی می‌پردازد و در فصل ششم آن، که در واقع بخش دوم کتاب است،نویسنده سعی می‌کند مبانی و خاستگاه چنین سخنانی را در اندیشه‌ شاملو و دیگر روشنفکران نشان دهد.