نویسنده مشهور یرژی آندره یوسکی سرشناس ترین نویسنده معاصر لهستان است. نخستین مجموعه داستان او در سال ۱۹۳۶ با نام راه‌های گریزناپذیر و نخستسن رمانش با نام نظم قلب در سال ۱۹۳۸ منتشر شد. داستانهای دیگر او که اکثرا به مساله اشغال لهستان توسط آلمان نازی می‌پردازد؛ در مجموعه تب در سال ۱۹۴۶ منتشر شد. یرژی آندره یوسکی را نویسنده ای اخلاق گرا می‌دانند که در اکثر آثارش از جمله خاکستر و الماس، به توصیف انسان گناهکار در مبارزه با خویشتن خویش می‌پردازد. رمان خاکستر و الماس را در سال ۱۹۴۸ نوشت که باعث شهرت زیادی برای او شد.

ماجرای رمان در لهستان و اوایل سال ۱۹۴۵ می‌گذرد. فاشیستها شکست خورده اند اما شرایط سیاسی جامعه هنوز ناپایدار است و هر گروهی در پی آن است که حکومت را به دست آورد. برای کمونیست ها راه حل نهایی، به طور کلی در مبارزه طبقاتی خلاصه می شود و برای هرج و مرج طلبان در ترور و ایجاد وحشت! قهرمان داستان دانشجویی است به نام چلمیکی که در سرنوشت او، تراژدی زندگی انسان هایی منعکس می گردد که در مبارزه بی امان با اشغالگران فاشیست پیروز شده اند اما سرگشته اند و راه به بیراهه دارند.
این اثر، سرگذشت انسان های شکننده عصر ماست که در مبارزه قدرتهای سیاسی گرفتار آمده است و راه گریزی ندارد…