توضیحات
مرعشیان در تاریخ ایران
مرعشیان در تاریخ ایران اثر دکتر مصطفى مجد کتابى با موضوع بررسى تاریخ مرعشیان در ایران، از زمان تشکیل تا انقراض مىباشد که به زبان فارسى و در سال ۱۳۸۰ش نوشته شده است. مطالعه نقش خاندانهاى ایرانى در شکلگیرى حکومتهاى پیش از اسلام و موضوع حکومتهاى محلى نیمه مستقل در ایران پس از اسلام و عوامل گوناگون مؤثر در شکلگیرى آنها، همواره مورد علاقه مؤلف بوده و این امر، انگیزه تألیف اثر حاضر شده است
کتاب با مشتمل بر پیشگفتار، خلاصه پژوهش، مقدمه نویسنده و مطالب در شش فصل است.
مؤلف در این مطالعه با گزینش روش گردآورى اطلاعات و بهرهگیرى از برخى آثار خطى و منتشر نشده و نقلقولهاى صاحبنظران و معمرین مرعشى، سعى در تجزیه و تحلیل علّى آنها داشته است
گزارش محتوا
نویسنده در مباحث مقدماتى کتاب ضمن ارائه خلاصهاى از محتواى پژوهش، به انگیزه تألیف، سؤالاتى که نویسنده در خلال بحث به دنبال یافتن پاسخ آنها مىباشد و نیز پاسخهاى احتمالى آنها، اشاره نموده است
مقصود اصلى نگارنده از پژوهش حاضر، دستیابى به پاسخ پرسشهاى زیر بوده است:
الف: اگر بپذیریم نقش خاندانهاى با نفوذ در ایران پیش از اسلام توانست خود را به عرصههاى گوناگون حیات اجتماعى و فرهنگى و سیاسى ایرانیان پس از اسلام برساند، آیا مرعشیان مىتوانند یکى از مظاهر آن باشند؟ در صورتى که پاسخ مثبت باشد، زمینههاى مؤثر در بروز و ظهور حکومت سادات مرعشى چه بوده است
نویسنده در این زمینه معتقد است که تأسیس حکومت مرعشیان مازندران، نمونهاى است بسیار آشکار از استمرار و تکرار نوعى از حکومتهاى خاندانى در ایران پس از اسلام، که بنا به مقتضیات زمان و مکان در گستره تاریخ ایران عینیت یافت و برآیند برجستهاى است از تفکرات شیعى منطقه که نمىتوان در آن تصوف و در آمیختن آن با تشیع را نادیده گرفت و قبض و بسط آن را در گذشت ایام مورد ملاحظه قرار نداد
ب: آنچه که صفویان به عنوان حکومتى یکپارچه و با اقتدار سیاسى- مذهبى در ایران بنیان نهادند، تا چه حدّ از سوابق شیعى خاندانهایى چون سادات مرعشى و یا سادات آل کیا متأثر بوده است؟ و آنچه که این خاندانها به عنوان آمیزههاى صوفیانه با خود داشتند تا کجا مورد بهرهگیرى صفویان قرار گرفت
به اعتقاد نویسنده استقرار دولت صفویان بىشک از اندیشههاى سیاسى- اجتماعى تشیع و نقش خاندانها و دولتهاى شیعى پیش از خود متأثر بود، چنانکه مىتوان از جمله برجستهترین آنان مرعشیان را نام برد
ج: چگونه زمانى که حکومت مرعشیان منقرض شد، رجال این خاندان از حکومت دور ماندند و اقتدار سیاسى خود را از دست دادند، نفوذ قابل ملاحظه آنان در عرصههاى گوناگون سیاسى، فرهنگى صفویان و دولتهاى پس از آن استمرار یافت
در پاسخ به این سؤال، نویسنده بر این باور است که انقراض حکومت سادات مرعشى و در آمیختن آن با صفویان نیز از ابعاد گوناگون- فرهنگى، اقتصادى و سیاسى- قابل ملاحظه است. چنانکه حضور رجال مذهبى، سیاسى و نظامى از این خاندان در دورانهاى گوناگون تاریخ ایران بیانگر آن است که سادات مرعشى به دلیل آنکه خود را در محدوده جغرافیاى طبیعى و سیاسى خاصى محصور نکرده بودند، توانستند قرنها پس از انقراض حکومت منسوب به خود، به حیات فرهنگى و اجتماعى خویش ادامه دهند
از ویژگىهاى کتاب حاضر، مطالعه و بررسى چگونگى درآمیختن مرعشیان و صفویان با هم و استمرار نقش پویاى رجالى از آن خاندان در دورانهاى دیگر تاریخ ایران است
نویسنده در فصل اول کتاب، منابع مورد استفاده خویش را به سه دسته منابع اصلى، فرعى و معاصر تقسیم کرده و به معرفى و تحلیل منابع و بیان محسنات و کاستىهاى آنها پرداخته است
در فصل دوم، تاریخ ایارن از ورود اسلام تا روزگار تأسیس سلسله سادات مرعشى در مازندران، مورد بحث و بررسى قرار گرفته[۱۲]و در فصل سوم، اصل و نسب، زندگانى، عقاید و تعالیم سید قوامالدین و عوامل شکلگیرى حکومت مرعشیان، تبیین شده است
فصل چهارم، به مرحله دوم حکومت سادات مرعشى، از بازماندگان سید قوامالدین تا یورش تیمور و برانداختن حکومت سادات مازندران ۷۹۵-۷۸۱ق اختصاص یافته است. این دوره از تاریخ مرعشیان که حدود سیزده سال به طول انجامید، شامل سه واقعه مهم در دو بخش شرقى و غربى قلمرو جانشینان سید قوامالدین است. دو واقعه که توأم با پیروزى بوده و یک حادثه که سبب انقراض حکومت نسل اول سادات مرعشى و پایان حکومت آنان بوده است
در فصل پنجم، دوره سوم حکومت سادات مرعشى در مازندران، از عصر سلطنت شاهرخ تیمورى تا برآمدن صفویان ۹۰۶-۸۰۷ق بررسى شده است
نویسنده در آخرین فصل، با عنوان «مرعشیان در عصر صفویان» بى آنکه بخواهد در بروز و ظهور نوع دیگرى از تصوّف عوامل مؤثرى چون آشفتگىهاى سیاسى- اجتماعى و صدمات و لطمات اقتصادى و بیم و هراس حاکم بر مردم در روزگار مغولان و پس از آن را نادیده بگیرد، بر این نکته تأکید دارد که شرکت صوفیان در فعالیتهای اجتماعى و سیاسى آن روزگار، به عنوان انعکاس و عکس العمل رفتار ایرانیان و در عین حال «زیرکى و هوشمندى ملتى که شمشیرش» در برابر سرنیزه نیروهاى جائر و قاهر شکسته بود، از اهمیت فوقالعادهاى برخوردار بوده است
از ویژگىهاى کتاب حاضر، مطالعه و بررسى چگونگى درآمیختن مرعشیان و صفویان با هم و استمرار نقش پویاى رجالى از آن خاندان در دورانهاى دیگر تاریخ ایران است
در پایان کتاب، جمعبندى و نتیجهگیرى مناسبى از مطالب، صورت گرفته است.
کتاب حاضر شامل مطالعه و بررسی حکومت محلی سادات مرعشی است .این حکومت را قوامالدین مرعشی در نیمه دوم قرن هشتم هجری در مازندران بنیاد نهاد و تا قرن دهم با فراز و فرودهایی تداوم یافت .کتاب پس از خلاصه پژوهش و مقدمه نویسنده درباره موضوع، با شش فصل پیگیری میشود .فصل اول به معرفی و تحلیل منابع اختصاص دارد .فصل دوم مروری است کوتاه بر رویدادهای ایران و منطقه مازندران از ورود اسلام تا روزگار تاسیس سلسله سادات مرعشی در مازندران .فصل سوم در باب اصل و نسب، زندگانی، عقاید و تعالیم سید قوامالدین مرعشی و عوامل و چگونگی شکلگیری حکومت مرعشیان است .مطالب فصل چهارم، مرحله دوم حکومت سادات مرعشی را در بر میگیرد که شرحی است از بازماندگان سید قوامالدین تا یورش تیمور و برانداختن حکومت سادات مازندران ( ۷۹۵ ۷۸۱ه.ق) .فصل پنجم به دوره سوم حکومت سادات مرعشی در مازندران اختصاص دارد که عصر سلطنت شاهرخ تیموری تا بر آمدن صفویان را شامل میشود .( ۹۰۶ ۸۰۷ه.ق) .در آخرین فصل کتاب سرگذشت مرعشیان در عصر صفویان ( ۱۱۳۵ ۹۰۷ه.ق) بررسی میشود . کتاب با نتیجهگیری، فهرست منابع، پیوستها، نمایه و خلاصه انگلیسی به پایان میرسد .
🔖 book_keywords : دانلود فایل pdf مرعشیان در تاریخ ایران نوشته مصطفی مجد
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.