شماره بازیابی: ۹۰۸۳
شماره مدرک کتابخانه مجلس: IR10-41520
زبان اثر:
فارسی
ترکی
عربی
سر شناسه: ف‍ن‍ای‌ زن‍وزی‌، ع‍ب‍دال‍رس‍ول‌ ب‍ن‌ م‍ح‍م‍دح‍س‍ن‌، – ۱۲۶۹ق‌.
عنوان و نام پدیدآور: دیوان فنا/ عبدالرسول بن محمد حسن زنوزی، فنا
تاریخ کتابت: ، قرن۱۳ ق.
قطع: ‮؛ ‭۱۹۲‬گ، اندازه متن: ‭۱۰‬*‭۲۱/۵‬، ‭۱۵‬ س، اندازه جلد: ‭۱۸/۸‬*‭۳۱‬‬.
آغاز، آغازه، انجام، انجامه: آغاز:«در توحید حق و شرح بعضی از نکات که محقق الوقوع و الاثبات می‌باشد و ذکر فضیلت بلا که لازمه انبیا و اولیاست طبع ملهم در این مراتب به این ابیات گویا شد:»
«ستایش خداوند ایجاد را / که گفت الفت به هم داده اضداد را»
«نخستین که بنیاد آدم نهاد / به آب و آتش به خاک و به باد»
انجام:«حب لی نعمه تمنها / که الفت به هم داده اضداد را»
«و کان الأیات کلا مدحه / کلامهم صعب و سر مستتر»
تزئینات متن:عناوین شنگرف و در بعضی از بخش‌ها نانوشته.
رکابه نویسی:دارد.
نوع کاغذ:فرنگی شکری آهار مهره.
تزئینات جلد:میشن مشکی مجدول گرهی، قطر: ۶/۲٫
مرحوم سلطان القرایی همچنین در برگ ۶۲ ر کاتب نسخه را کثیر السهو و غلط نویس دانسته و مواردی از سقطات و اغلاط او در کتابت را تذکر داده است. در دو جای نسخه کسی به اشعار فنا خرده گرفته و آنها را شرک و غلو خوانده است. یک در برگ ۶۱پ در حاشیه قصیده‌ای از او با مطلع: چو معشوق ازل برقع برافکند از رخ زیبا / شد از مهر رخش هر ذره خورشید جهان آرا. چنین نوشته است: «این قصیده شذکیه جناب فنا خجلت ده ابن سبا است الحق و الانصاف داد شرک را داده است».
وسط نسخه برگ‌های ۳۵ و ۱۱۴ سفید مانده است.
آخر نسخه دستخط فدوی خضرلوی (؟) اقدم در قریه علی شیخ در ۲۴/۱۰/۳۲ آمده است.
۲در برگ ۱۷۰ر در حاشیه ترجیع بند مدح امیرالمؤمنین (ع) نوشته: «سبحان الله این چه شرکها است فاعتبروا یا اولی الابصار. حرره العبد الذلیل لربه الجلیل خوئی» آمده است.
۳جزوبندی نسخه منظم و یکدست نیست.
نک: دنا، ج۵، ص ۳۱۸- ۳۱۹؛ فرهنگ سخنوران، ج۲، ص ۷۱۹؛ منزوی، ج۳، ص ۲۴۷۱- ۲۴۷۲؛ مشترک پاکستان، ج۹، ص ۲۲۱۱؛ مجلس، ج۱۵، ص ۲۳۹- ۲۴۰ (نام مؤلف در آن جا سهواً عبدالرسول بن محسن بن زین‌العابدین زنوزی فنا آمده است) و ج۲۶، ص ۳۹۳- ۳۹۴؛ در دانشگاه تهران، ج۲، ص ۶۳- ۶۵ به خاطر همنامی شاعر با نیایش سهواً دیوان از نیای او عبدالرسول بن حسن زنوزی (زنده در ۱۲۱۶ق) دانسته شده است.
یادداشتهای مربوط به مشخصات ظاهری اثر: نوع خط:نستعلیق شکسته آمیز.
یادداشتهای مربوط به نسخه موجود: ۱مرحوم سلطان القرایی دو یادداشت در اول و آخر نسخه در معرفی کتاب نوشته است. وی در آغاز نسخه گفته: «به یک ورق به قافیه کور دوم، کور دوم مانده می‌گوید: سید شیراز هم نام محمد هم علی است / آمده از بهر دفع منکران با ذوالفقار. علاوه از آن چه کاتب مزبور فوق نگاشته در بعض غزلیات و قصاید نیز از علی محمد شیرازی نام برده شده که مطالعه و دقت لازم دارد». و در پایان نسخه نوشته: «هو. در کتابخانه آقای حاج محمد نخجوانی دیوانی خطی که تاریخ کتابت آن ۱۲۶۲ هجری قمری بود از مرحوم فنا دیدم. این دیوان همه در مراثی است و جز یک قصیده که در آخر آن نسخه کتابت شده بود از اشعار دیوان حاضر در آن نسخه نبود. در مقدمه دیوان مذکور که با نثر فارسی است چنین نوشته است: راقم این ابیات لطیفه عبد اهل قبول عبدالرسول المتخلص بالفنا بن میرزا محمدحسن الحسینی الزنوزی الاصل. اما نسخه‌ای که پیش مرحوم میرزا محمود قلندرشاه در کرمانشاه بود با نسخه حاضر قریب الاسلوب بوده مع الوصف غالب اشعار این نسخه در نسخه قلندرشاه نیست و بعض قصاید و غزلیات نسخه قلندر شاه در این نسخه ثبت نشده. سلطان القرایی».
مشخصات اثر:
شکل و سجع مهر:
یادداشتهای تملک:
متن یادداشت:
دارای مهر کتابخانه جعفر سلطان القرایی.
نسخه از جعفر سلطان القرایی در آذر ۱۳۴۸ش خریداری شده است.
یادداشتهای مربوط به نمایه ها، چکیده ها و منابع اثر: ماخذ فهرست: جلد ۲/ ۲۹، صفحه ۷۲۲- ۷۲۳٫
یادداشتهای مربوط به خلاصه یا چکیده: شامل اشعار مختلف در قالبهای مثنوی و قصیده و غزل و قطعه و ترجیع بند و رباعی که بدون ترتیبی خاص نوشته شده‌اند. نسخه ما همچنین بعضی از ماده تاریخ‌ها و ساقی نامه او را دارد. بیشتر اشعار توضحی درباره نحوه سرایش و مضمون همراه است. این دیوان جز دیوان مراثی سراینده است، قسمت کمی از اشعار این نسخه عربی و ترکی است اما بیشتر آنها به فارسی سروده است.
موضوع (اسم عام یا عبارت اسمی عام): ادبیات
تاریخ: ۲۰۱۵۰۷۲۹
محل و شماره بازیابی: ۱۷۹۲۰۱